Hydrosol (còn gọi là hydrolat, floral water, distillate water, hay nước thơm chưng cất) là pha nước thu được đồng thời với tinh dầu trong quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước (steam distillation hoặc hydrodistillation).

Nói cách khác, khi chưng cất nguyên liệu thực vật (hoa, lá, vỏ, thân, rễ…), sản phẩm sau khi ngưng tụ sẽ tách thành hai lớp:

• Lớp trên: Tinh dầu (Essential Oil)
• Lớp dưới: Hydrosol (nước thơm chưng cất)

Hydrosol không phải là nước pha thêm tinh dầu, mà là một sản phẩm tự nhiên hình thành trong quá trình chưng cất.

◊Δ  Hydrosol có phải là sản phẩm phụ không?

Trước đây, nhiều nhà máy xem hydrosol là sản phẩm phụ của quá trình chưng cất tinh dầu. Tuy nhiên, hiện nay nhiều cơ sở chủ động tối ưu quy trình để sản xuất hydrosol chất lượng cao vì giá trị thương mại của nó trong mỹ phẩm, thực phẩm và chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng.

Ví dụ: Hydrosol từ sả chanh (Cymbopogon citratus)

Nếu chưng cất 100 kg lá sả, có thể thu được (phụ thuộc vào giống, độ tươi và điều kiện chưng cất):

• 0,3–0,7 kg tinh dầu
• 60–90 lít hydrosol

Hydrosol sả thường chứa lượng nhỏ citral, geraniol và các hợp chất oxy hóa khác, tạo mùi thơm dịu hơn rất nhiều so với tinh dầu sả nguyên chất.

Nếu bạn đang nghiên cứu hoặc sản xuất tinh dầu, tôi cũng có thể giải thích vì sao nhiều hợp chất có trong tinh dầu lại không xuất hiện hoặc xuất hiện với hàm lượng rất thấp trong hydrosol, dựa trên độ tan trong nước, hệ số phân bố (partition coefficient), áp suất hơi và cơ chế đồng chưng cất (co-distillation). Đây là phần hóa lý rất quan trọng trong thiết kế quy trình chưng cất.